Ngày công chiếu: 22/03/2024
Thời lượng: 128 phút
Đạo diễn: Hoàng Tuấn Cường
Diễn viên nổi bật: NSƯT Hữu Châu, NSƯT Lê Thiện, nghệ sĩ Chí Tâm, NSND Hồng Vân, Cao Minh Đạt
Thể loại: Chính kịchSáng Đèn không chỉ đơn thuần là một bộ phim giải trí, mà là một bản tình ca đầy hoài niệm, một bức tranh sống động về những thăng trầm của nghệ thuật cải lương Việt Nam trong giai đoạn chuyển mình những năm 1990. Phim đưa khán giả trở về thời hoàng kim và cả những ngày chập chững suy tàn của các gánh hát lưu diễn dọc miền Tây sông nước.
Chuyện phim xoay quanh gánh hát Viễn Phương, một đoàn cải lương lưu diễn đang nỗ lực duy trì ánh đèn sân khấu mỗi đêm giữa bối cảnh các loại hình giải trí hiện đại (như video ca nhạc, nhạc trẻ) đang bắt đầu xâm chiếm thị trường. Phim mở ra một không gian đậm chất Nam Bộ với những chiếc ghe chở đoàn hát len lỏi qua các kênh rạch, những buổi dựng rạp tạm bợ bên hiên đình, hay những đêm diễn dưới ánh đèn măng-sông leo lét. Đạo diễn đã khai thác rất sâu đời sống "gạo chợ nước sông" của người nghệ sĩ: họ coi đoàn hát là gia đình, coi tiếng đờn tiếng ca là hơi thở, dù cuộc sống đời thường luôn bị bủa vây bởi sự thiếu thốn và lo toan cơm áo.
Điểm đắt giá nhất của Sáng Đèn nằm ở cách khắc họa đa chiều về phận người nghệ sĩ. Phim tập trung vào hai thế hệ:
Thế hệ tiền bối (Cảnh Sơn, ông Bầu...): Những người dành cả đời để giữ nghiệp tổ. Họ đại diện cho sự bảo thủ đầy trân trọng đối với cái nghề "vắt tim gan" cho khán giả. Nỗi đau của họ không phải là cái nghèo, mà là nhìn thấy rạp hát thưa vắng khán giả, nhìn thấy giới trẻ không còn mặn mà với từng câu vọng cổ.
Thế hệ trẻ (Cảnh Thanh, Kiều Trúc Linh...): Những nghệ sĩ trẻ tài năng nhưng đứng trước những ngã rẽ cuộc đời. Họ yêu nghề, nhưng cũng đầy hoang mang giữa khát vọng cá nhân và trách nhiệm giữ gìn bản sắc đoàn hát. Những mối tình chớm nở giữa các đào, kép trẻ được đan xen nhẹ nhàng, tạo nên những nốt nhạc lãng mạn nhưng cũng đầy trắc trở do cuộc sống lưu lạc.
Đạo diễn Hoàng Tuấn Cường rất tinh tế khi xây dựng các tình huống "phim trong phim". Những trích đoạn cải lương kinh điển được dàn dựng công phu trên sân khấu chính là tấm gương phản chiếu chính cuộc đời thật của các nhân vật. Khi người nghệ sĩ khoác lên mình bộ giáp trụ, vẽ lên mặt lớp phấn son rực rỡ, họ trở thành những ông hoàng bà chúa lộng lẫy; nhưng khi tấm màn nhung khép lại, họ trở về với hiện thực khắc nghiệt, với những nỗi buồn riêng tư và sự bạc bẽo của thời thế. Sự đối lập này tạo nên một hiệu ứng cảm xúc mạnh mẽ, khiến người xem vừa ngưỡng mộ vẻ đẹp của nghệ thuật, vừa xót xa cho thân phận người cầm ca.
Cái tên "Sáng Đèn" mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Đó là khoảnh khắc rực rỡ nhất khi ánh đèn sân khấu bật lên, cũng là niềm hy vọng về sự tồn tại bền bỉ của cải lương. Phim không chỉ nói về nỗi buồn của một thời vang bóng, mà còn khẳng định sức sống mãnh liệt của truyền thống qua sự tiếp nối thế hệ. Dù có những lúc gánh hát phải tan rã, dù có người phải rời đi vì sinh kế, nhưng cuối cùng, tiếng đờn vẫn vang lên, những người yêu nghề vẫn tìm về với nhau để một lần nữa được "sáng đèn".
Phim sử dụng tông màu ấm nóng, mang hơi thở của hoài niệm. Những bài bản cải lương được lựa chọn kỹ lưỡng, từ những câu lý ngọt ngào đến những bản vọng cổ bi tráng, được trình bày bởi dàn diễn viên thực lực (như NSƯT Hữu Châu, NSND Hồng Vân, Bạch Công Khanh, Trúc Mây...). Tác phẩm đã chạm được vào trái tim khán giả bởi sự chân thành, không tô hồng thực tế nhưng cũng không bi lụy hóa, tôn vinh phẩm giá của những nghệ sĩ luôn cháy hết mình cho khán giả dù chỉ còn một người ngồi xem bên dưới.
Sáng Đèn là một "bảo tàng ký ức" bằng điện ảnh, một lời tri ân thành kính gửi đến những người đã và đang gìn giữ bộ môn nghệ thuật cải lương. Phim để lại trong lòng người xem một dư âm ngọt lịm nhưng cũng cay xè, một sự thấu cảm sâu sắc đối với những tâm hồn trót mang nghiệp "tằm nhả tơ" cho đời.
Mạng Xã Hội