Đạo diễn: Mark Stevenson
Diễn viên / Nhân vật xuất hiện: Các nhà sử học, hướng dẫn viên du lịch và người dân địa phương.Saigon Underground không chỉ là một bộ phim về âm nhạc hay nghệ thuật; nó là một cuộc hành trình khám phá vào "hệ sinh thái" của những giá trị văn hóa nằm bên dưới bề mặt hào nhoáng của các tòa nhà chọc trời. Đạo diễn Mark Stevenson đã dành nhiều năm để thâm nhập vào những cộng đồng ít người biết đến, nhằm phác họa một chân dung Sài Gòn góc cạnh, nổi loạn nhưng cũng đầy đam mê.
Bộ phim tập trung vào sự hình thành của cộng đồng nghệ thuật độc lập tại Sài Gòn. Mark Stevenson dẫn dắt người xem vào những căn phòng thu âm chật hẹp, những gara cũ kỹ hay những tầng hầm tòa nhà chung cư – nơi mà các rapper và rocker đời đầu của Sài Gòn đang miệt mài sáng tạo. Phim phân tích sâu vào việc làm thế nào những người trẻ này sử dụng nghệ thuật để bày tỏ cái tôi, những trăn trở về cuộc sống đô thị và khát khao được thừa nhận trong một xã hội vẫn còn nặng tính truyền thống.
Một phần đáng chú ý của phim là mảng Graffiti. Đạo diễn đã đi theo các nhóm nghệ sĩ đường phố vào ban đêm, khi họ biến những bức tường cũ kỹ, những công trường xây dựng đang dang dở thành những tác phẩm nghệ thuật đầy màu sắc. Phim không nhìn nhận đây là hành vi phá hoại; thay vào đó, Stevenson lột tả nó như một nỗ lực "định danh" của giới trẻ đối với không gian sống của họ. Những cuộc rượt đuổi, những phút giây hồi hộp và niềm vui khi hoàn thành một bức vẽ được khắc họa vô cùng chân thực, cho thấy một khía cạnh khác của sự sáng tạo: sự tự do không rào cản.
Sâu sắc hơn, Saigon Underground phân tích cách mà giới trẻ Sài Gòn "Việt hóa" các dòng chảy văn hóa phương Tây. Mark Stevenson nhấn mạnh rằng, dù họ chơi Hip-hop, Rock hay làm DJ điện tử, âm hưởng cốt lõi vẫn mang đậm hơi thở Việt Nam. Đó là những ca từ về cơm áo gạo tiền, về tình yêu nơi hẻm nhỏ, hay việc sử dụng các nhạc cụ dân tộc phối trộn trên nền nhạc điện tử hiện đại. Phim đặt ra một góc nhìn nhân học: Underground không phải là sự chối bỏ gốc rễ, mà là cách người trẻ dùng ngôn ngữ đương đại để viết tiếp câu chuyện của dân tộc mình.
Phim đi sâu vào việc giới thiệu các địa điểm mang tính biểu tượng của giới nghệ thuật độc lập thời bấy giờ (như các quán bar nhỏ trong hẻm, các studio bí mật). Đây là những nơi mà các ranh giới về địa vị xã hội bị xóa nhòa, nơi một nhân viên văn phòng có thể trở thành một nghệ sĩ Rock cháy hết mình trên sân khấu vào ban đêm. Đạo diễn khắc họa những không gian này như những "ốc đảo" của sự tự do, nơi nuôi dưỡng tâm hồn của một thế hệ đang chịu nhiều áp lực từ sự phát triển nóng của kinh tế.
Ở những chương cuối, bộ phim không ngần ngại chỉ ra những khó khăn mà cộng đồng Underground phải đối mặt: sự thiếu hụt về tài chính, những định kiến khắt khe từ xã hội và sự bấp bênh của nghề nghiệp nghệ thuật. Tuy nhiên, thông điệp cuối cùng của Mark Stevenson vẫn là sự hy vọng. Hình ảnh những người trẻ vẫn miệt mài tập luyện dù không có khán giả, hay sự gắn kết chặt chẽ giữa các thành viên trong cộng đồng đã tạo nên một sức mạnh vô hình, khẳng định rằng "linh hồn Underground" sẽ luôn tồn tại như một phần không thể thiếu của dòng máu Sài Gòn.
Mạng Xã Hội