CHỊ DẬU

TÊN PHIM : Chị dậu

NĂM PHÁT HÀNH : 1981

QUỐC GIA : Việt Nam

ĐẠO DIỄN : Phạm Văn Khoa

DIỄN VIÊN : Lê Vân

Nguyễn Anh Thái

Nguyễn Tuân

Kim Lân

NỘI DUNG : Phim Chị Dậu được coi là một tác phẩm điện ảnh kinh điển của Việt Nam thế kỷ 20. Được sản xuất vào năm 1980 bởi đạo diễn nổi tiếng và nghệ sĩ Nhân dân Phạm Văn Khoa, phim dựa trên tiểu thuyết Tắt Đèn của nhà văn Ngô Tất Tố. Ngoài ra, ông cũng là tác giả của bộ phim nổi tiếng khác về chủ đề Cách mạng là Làng Vũ Đại Ngày Ấy (1982). Phim Chị Dậu cùng với Làng Vũ Đại Ngày Ấy được đánh giá là những tác phẩm điện ảnh Việt Nam đạt được thành công lớn trong việc miêu tả cuộc sống của nông thôn và nhiều tầng lớp khác nhau trong xã hội phong kiến nửa thuộc địa của Việt Nam trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Phim Chị Dậu tái hiện hình ảnh về cuộc sống khốn khổ của người dân nông thôn Việt Nam dưới thời Pháp thuộc, bị áp bức và bóc lột tầng lớp trên, gia đình tan nát vì sự sưu tập thuế nặng. Trong phim, nhân vật Chị Dậu (do Lê Vân thủ vai) phải vất vả chạy đôn chạy đâu để kiếm tiền đóng thuế thân cho chồng đang bị đau yếu. Vì không đủ tiền nộp thuế thân, anh Dậu bị bắt trói ở đình làng. Thương chồng, chị Dậu phải đem đứa con gái đầu lòng mới 6 tuổi và đàn chó đến bán cho nhà Nghị Quế. Nhưng Lý trưởng bắt chị phải đóng thêm suất sưu cho em chồng (đã chết), khiến chị càng thêm cùng quẫn. Chị Dậu buộc phải đi làm vú em, ngày ngày vắt sữa mình để Cụ Cố tẩm bổ. Một đêm Cụ Cố lần mò vào giường ngủ của chị giở trò đồi bại. Chị xô ngã Cụ Cố, bỏ chạy ngay trong đêm, bất chấp ngoài trời tối đen như mực.Trong lịch sử nghệ thuật Điện ảnh Việt Nam, đạo diễn Phạm Văn Khoa là người đầu tiên tái hiện lại các đề tài trước cách mạng, những tác phẩm văn học nổi tiếng trong dòng văn học hiện thực phê phán trước đây. Giá trị nổi bật trong các tác phẩm của ông đã đem lại "tiếng khóc" cho người xem, sự cảm thông, lòng nhân ái và cả sự căm giận, buộc con người phải suy nghĩ, phải hành động để thay đổi. Những sáng tạo nghệ thuật trong 2 tác phẩm Chị Dậu và Làng Vũ Đại ngày ấy của ông là những phẩm chất quý giá, đem lại cho tác phẩm những giá trị nghệ thuật và nhân văn, làm giàu có thêm về tính đa dạng trong màu sắc của nghệ thuật điện ảnh Việt Nam. Thông qua ngôn ngữ điện ảnh, đạo diễn Phạm Văn khoa đã một lần nữa làm sống lại những nhân vật như chị Dậu, Chí Phèo, Lão Hạc...Quá trình dựng phim "Chị Dậu" cũng cho thấy tính trách nhiệm, tính chuyên nghiệp cao của một đạo diễn hàng đầu của nền điện ảnh cách mạng Việt Nam ở Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Văn Khoa trong hoàn cảnh khó khăn của điện ảnh Việt Nam đầu những năm 1980. Khi bắt đầu làm phim, mặc dù mọi khâu đã hoàn tất nhưng vì chưa tìm được diễn viên ưng ý để vào vai chị Dậu nên 5, 6 năm ông vẫn kiên quyết không bấm máy cho đến khi gặp được nghệ sĩ Lê Vân, người đã được đạo diễn Phạm Văn Khoa lựa chọn vào vai chính trong bộ phim của ông. Chị Dậu có kịch bản được chuyển thể từ tiểu thuyết Tắt đèn của nhà văn Ngô Tất Tố. Phim xoay quanh những ngày đói kém của anh Dậu và chị Dậu khi phải kiếm tiền nộp sưu thuế. Họ nghèo đến mức phải bán đi bầy chó, thậm chí bán con mà vẫn không đủ tiền xoay sở. Trước khi bắt tay vào thực hiện, đạo diễn Phạm Văn Khoa đã được công chúng biết đến qua Lửa trung tuyến (1961), Lửa rừng (1966)… Hầu hết đều xoay quanh câu chuyện của những người lính. Bên cạnh đó còn có một số bộ phim mang phong cách hóm hỉnh, vui vẻ như Sau cơn bão (1970), Kén rể (1975)…Về mặt bối cảnh, đạo diễn Phạm Văn Khoa đã mang cả ê-kíp về Đồng Kỵ, một ngôi làng ở Bắc Ninh chuyên làm nghề pháo, để quay Chị Dậu. Thời đó, Đồng Kỵ còn rất nghèo với những ngôi nhà lợp bằng mái rạ, người dân không đủ ăn. Chính điều đó đã góp phần tạo nên tính hiện thực và sống động cho bộ phim này. Đây cũng được xem là một biểu hiện cho tính cẩn trọng, kỹ lưỡng của vị đạo diễn mà khi đó đã gần 70 tuổi.Năm 2007, thành công của Chị Dậu lại một lần nữa được khẳng định khi nó cùng với 2 bộ phim Lửa trung tuyến (1961) và Làng Vũ Đại ngày ấy (1982) là 3 tác phẩm đã giúp đạo diễn Phạm Văn Khoa nhận Giải thưởng Nhà nước trong lĩnh vực Văn học – Nghệ thuật.