OAN HỒN

Tên phim: Oan Hồn (2004)

Đạo diễn: Victor Vũ

Năm phát hành: 2004

Quốc gia: Việt Nam

Diễn viên: Tuấn Cường, Kathleen Lương, Kathy Uyên, Catherine Thúy Ái, Đặng Hùng Sơn

Nội Dung: Những ngày này, trong lúc bộ phim kinh dị "Oan hồn" của đạo diễn Việt kiều Victor Vũ được giới thiệu tại chợ phim trong khuôn khổ LHP Cannes thì Nguyễn Hoàng Nam, đồng tác giả kịch bản và chủ nhiệm bộ phim, lại có mặt tại VN, với mong muốn đưa phim vào chiếu thị trường trong nước. Khi được hỏi vì sao một bộ phim hoàn toàn do các nhà làm phim Việt kiều trẻ đảm nhận, được thực hiện ở Mỹ, không hề "hợp tác" với hãng phim nào của Việt Nam lại muốn được chiếu ở trong nước, Nam trả lời giản dị: "Vì đây là bộ phim có câu chuyện Việt Nam, do người Việt Nam thực hiện. Và tất nhiên, chúng tôi cũng muốn thu hồi vốn và có lời". Không sử dụng kỹ xảo, không máu me rùng rợn quá mức, Oan hồn tuy được thực hiện tại Mỹ nhưng rất gần với dòng phim kinh dị châu Á. Không kết cấu theo mạch chuyện xuyên suốt, liên tục kiểu "truyền thống", Oan hồn có 3 phần: Người khách trọ - Con một - Bà thày. Mỗi phần gần như một câu chuyện độc lập, nhưng vẫn có sự gắn kết với tổng thể vì nó thể hiện những khoảng thời gian và không gian sống khác nhau của nhân vật chính - nhà văn Lộc (Tuấn Cường đóng) - đồng thời thể hiện sự biến chuyển của nhân vật này. Lúc đầu, tâm hồn trong sáng và những rung động chân thành, sự quan tâm hết lòng đến người khác của anh đã giúp linh hồn của Hoa (Kathy Nguyễn) - cô gái bị chồng ngược đãi đến chết - vất vưởng trong ngôi nhà hoang được siêu thoát. Đến giai đoạn sống với Linh (Kathleen Lương), Lộc yêu cô nhưng sự quan tâm đến sự nghiệp riêng một cách hơi ích kỷ đã gián tiếp góp phần gây ra cái chết của vợ con. Giai đoạn thứ 3, anh trở thành một người sắc lạnh, cũng là lúc người ta phát hiện ra anh đã là người của cõi âm. Hóa ra, Lộc cũng như những người trong cái thế giới "mờ mờ nhân ảnh" ấy lại tỉnh táo đến lạ thường: họ bình tĩnh dẫn dắt người sống lần ra căn nguyên cái chết của họ, lạnh lùng thực hiện những cuộc báo oán và nhẹ nhàng dẫn người sống theo họ về thế giới bên kia. Chỉ có thế giới của người sống mới đầy những xao động, u mê, lầm lạc, nhưng rõ ràng, chết chưa phải đã hết. Oan hồn mở đầu với hơi hướng Liêu trai chí dị, song những con ma của bộ phim không phải là những con ma khao khát tận hưởng lạc thú trần thế, mà là những con ma không chịu nổi sự thờ ơ của người đời đối với sự sống và cả cái chết của chúng. Tác giả kịch bản Nguyễn Hoàng Nam sang Mỹ từ năm 11 tuổi, đạo diễn Victor Vũ sinh ra ở Mỹ, và hầu như toàn bộ đoàn phim đều xa xứ khá lâu. Bởi vậy, thật ấn tượng khi họ đã làm toát ra được không khí "Việt" từ bộ phim. Bối cảnh - được dàn dựng ở ngay tại California - vẫn có gian bếp chật hẹp với xoong nồi ám khói, cái máy đánh chữ cũ kỹ, lối đi lát gạch, bụi mía sau hè... Trang phục diễn viên và lời thoại cũng được chăm chút kỹ lưỡng. Tuy nhiên, vì được thể hiện bởi các diễn viên Việt kiều nên cách diễn tả tình cảm trong đối thoại và độc thoại vẫn hơi cứng. Nguyễn Hoàng Nam kể, để có thể quay được cảnh ông thày pháp cúng trừ ma, anh đã phải đi hỏi rất nhiều người, để rồi trong phim người xem thấy có khói nhang nghi ngút, con gà luộc vàng ươm, và sự "múa may" của ông thày không bị biến thành trò cười.

Các tình huống trong phim và thông điệp về nhân quả, định mệnh rất gần với các chuyện ma của người Việt, song lại thu hút sự chú ý không chỉ của cộng đồng người Việt mà cả khán giả nước ngoài, nhận được sự khen ngợi của báo chí Mỹ. Đây có thể xem là thành công bước đầu của những nhà làm phim Việt kiều trẻ, vì như Nguyễn Hoàng Nam nói, khi bắt tay làm phim, ước vọng của họ là không chỉ làm để phục vụ cộng đồng người Việt mà họ còn muốn bộ phim có giá trị quốc tế. Về mặt tính chất nội dung thì như mình đã nói, bộ phim chỉ theo hướng kịch sân khấu và nội dung theo thể loại Liêu Trai được đưa lên màn ảnh cho nên bạn sẽ thấy có rất nhiều thứ giống kịch sân khấu, phần lớn là phân cảnh, bối cảnh duy nhất (cụ thể là ngôi nhà, ngoại trừ có một cảnh là ở bệnh viện của Linh), đối thoại, ban đầu mình thấy diễn xuất của nam diễn viên khá gượng với chất giọng nặng trịch lại to nữ nên ban đầu cảm thấy không thích thú lắm về bộ phim nhưng vẫn cố gắng xem hết cho bằng được rồi review. Tuy nhiên càng về sau thì cảm thấy bộ phim mang đậm chất Liêu Trai, hàm nghĩa về nhân sinh, không những thế, bộ phim chỉ gói gọn một căn nhà, rồi câu chuyện cứ thế tiếp diễn cho tới giây phút cuối cùng, bộ phim chia làm ba phần, mỗi phần là nói lên cuộc đời của nhân vật chính tên là Lộc, mang đậm tình cảm cho một cô gái tên là Hoa, phần thứ hai là Lộc lấy vợ tên là Linh, ở cùng với mẹ và phần thứ ba là bà đồng, gặp gỡ hồn ma, ở trong ba phần, có ý nghĩa, lột tả về đời sống của nhân vật chính rồi biến cố xảy ra.

Mặc dù bộ phim mang tính chất kịch sân khấu, cái sân khấu là ở ngôi nhà, còn kịch là các diễn viên đang diễn trong ngôi nhà đó, do đó bạn sẽ thấy rất nhiều lỗi khác nhau trên màn ảnh này, ví dụ như diễn xuất thì mang tính chất kịch, chuyển cảnh cho tới hóa trang và căn nhà, thành thử bạn sẽ khó chịu, không hiểu nổi và đánh giá thấp bộ phim, nhưng riêng với mình thì suy nghĩ ngẫm nghĩ, nhận  ra bộ phim Oan Hồn chỉ đơn giản không theo lối thể loại kinh dị lẫn việc trở thành một bộ phim đơn thuần nữa, mà chỉ theo lối sân khấu được màn ảnh hóa, tức có nghĩa là bạn sẽ không còn thấy chuyển cảnh ở trên sân khấu là phải lấy rèm che khuất để người ta thay đổi địa hình, hay người diễn phải vào sân sau để thay đổi hóa trang, trang phục, nay được lên màn ảnh hóa là không còn điều đó nữa. Bạn sẽ thấy mọi thứ được suôn sẻ trơn tru cho tới cuối cùng – trừ chuyển cảnh ba phần và theo đề tài sẵn có – nhưng không hẳn vì thế mà không mang đậm chất sân khấu hóa như việc diễn xuất và hóa trang.

Cái điểm thứ hai nữa là mức độ rùng rợn của bộ phim không theo lối kinh dị thuần thúy như các bộ phim cùng thời điểm đó lẫn việc theo lối phương tây hay Nhật Bản đã từng làm, mà theo lối Liêu Trai, tức có nghĩa là bạn sẽ thấy ma mị, đơn độc, có chút ranh giới giữa cõi âm và cõi dương (thực chất là do căn nhà tạo ra cảm giác đó). Trong bộ phim bạn sẽ thấy cảnh hồn ma đậm chất hóa trang của sân khấu nhiều hơn, thấy hơi ghê chứ và đậm chất Liêu Trai không tạo ra cảm giác sợ hãi và kinh dị như các bộ phim kinh dị khác, điểm nhấn nhất chính là căn nhà, cả ba phần, căn nhà thay đổi cả ba, ban đầu là nhà hoang có một cô gái ở, phần hai sẽ là một căn nhà đang ở nhưng vẫn đậm chất ma mị bởi bài trí đặc biệt cũng như cái không khí hơi hướng “nhà hoang”, và phần ba là nhà bỏ hoang đã rất lâu, điểm nhấn thứ nữa là người sống ở trong căn nhà đó, cuối cùng là không khí ma mị theo lối kịch sân khấu. Do đó bạn sẽ không thể nào nuốt nổi nếu bạn không thích kịch sân khấu, theo như kịch sân khấu thì thể loại rùng rợn và kinh dị rất hiếm có, nếu có thì rất đặc trưng, từ hóa trang, địa hình cho tới âm thanh, do đó người xem rất khó có thể nuốt nổi, nhưng nếu có tính cách cảm thụ thì mình nghĩ bạn sẽ không thể nào chê được.