CHUYỆN TỬ TẾ

TÊN PHIM: Chuyện Tử Tế

NĂM PHÁT HÀNH: 1987

QUỐC GIA: Việt Nam

ĐẠO DIỄN: Trần Văn Thủy

DIỄN VIÊN: ....

NỘI DUNG: Năm 1982, đạo diễn Trần Văn Thủy sản xuất một bộ phim tài liệu có tên Hà Nội trong mắt ai, sử dụng chuyện xưa để thể hiện về thời đại hiện tại. Sau đó, ông tiếp tục làm phần tiếp theo của bộ phim này vào năm 1985 với tựa đề Chuyện tử tế. Ý nghĩa của bộ phim này là nhắc nhở mỗi người, gia đình, dòng họ và cả dân tộc rằng trong mỗi người đều có tình yêu thương và sự tử tế. Điều này cần được gợi lại để đặt lên bàn thờ tổ tiên hoặc trên lễ đài quốc gia, bởi vì thiếu nó, một cộng đồng dù có nỗ lực tột bậc và chí hướng cao xa đến mấy thì cũng chỉ là những điều vô nghĩa. Chuyện tử tế là một bộ phim tài liệu được sản xuất tại Việt Nam, do đạo diễn Trần Văn Thủy chỉ đạo. Năm 1985, Trần Văn Thủy sản xuất một tác phẩm được coi là phần 2 của bộ phim tài liệu gây tiếng vang Hà Nội trong mắt ai, đó là Chuyện tử tế. Tuy nhiên, tác phẩm này bị cấm và chỉ được công chiếu rộng rãi sau hai năm, vào năm 1987. Bộ phim này phản ánh suy nghĩ của Trần Văn Thủy về cuộc sống và xã hội trong thời kỳ bao cấp, và tìm kiếm câu trả lời cho câu hỏi: "Tử tế là gì?". Chuyện tử tế đã vẽ nên hình ảnh của những người dân nghèo khổ trong xã hội. Phim giành giải Bồ câu bạc tại Liên hoan phim Quốc tế Leipzig, Cộng hòa Dân chủ Đức và được nhiều đài truyền hình mua bản quyền để phát lại. Sự can thiệp của Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh vào năm 1987 đã giúp cả hai tác phẩm Hà Nội trong mắt ai và Chuyện tử tế được đông đảo khán giả biết đến. Đến ngày nay, Chuyện tử tế vẫn được đánh giá là một tác phẩm ấn tượng của đạo diễn Trần Văn Thủy. Bộ phim tài liệu nổi tiếng này bắt đầu từ câu chuyện về ngày giỗ đầu của nhà quay phim Đồng Xuân Thuyết (1940-1986). Các cảnh hồi tưởng tái hiện lại hình ảnh của đạo diễn Trần Văn Thủy cùng với nhà quay phim Đồng Xuân Thuyết trên giường bệnh. Trong những khoảnh khắc tỉnh táo, ông thích đọc sách và yêu thích đoạn luận về tâm hồn và thể xác trong cuốn sách Quy luật của muôn đời của nhà văn Nga Dumbatzê. Một câu nói đáng chú ý trong bộ sách này: "Tâm hồn của con người nặng gấp trăm lần thể xác.". "Trọng lượng của tâm hồn con người vô cùng nặng nề đến nỗi một người không thể đảm nhận một mình. Vì vậy, trong suốt cuộc sống của chúng ta, hãy cùng nhau hỗ trợ để giúp tâm hồn trở nên vĩnh cửu. Tôi đã được ông giúp đỡ để tâm hồn của tôi tiếp tục sống mãi, và tôi muốn giúp đỡ người khác, từ đó lan tỏa điều đó cho đến vô tận. Những ngày cuối đời, trên giường bệnh, nhà quay phim Đồng Xuân Thuyết đã đọc những lời này cho bạn bè của ông, và mong muốn không để cho sự ra đi của một người khiến cho những người còn lại trên đời phải đối mặt với cô đơn. Bộ phim Chuyện tử tế bắt đầu với hình ảnh đạo diễn Trần Văn Thủy cùng các đồng nghiệp thắp hương tưởng nhớ nhà quay phim Đồng Xuân Thuyết trong ngày giỗ đầu của anh ta.". Trước khi qua đời vì căn bệnh ung thư, Đồng Xuân Thuyết đã đề nghị bạn bè của mình thực hiện một bộ phim tài liệu về tình thương yêu giữa con người và con người hoặc xuất phát từ nỗi đau nhân thế. Trong một lần trò chuyện, anh đã trích dẫn một đoạn từ tiểu thuyết Xô viết Quy luật của muôn đời để bàn về tâm hồn con người. Bộ phim nghiên cứu về câu hỏi "Sự tử tế là gì?" và đưa ra câu trả lời thông qua cuộc sống của nhiều con người, từ người thành phố cho đến người lao động sống tại vùng quê hoặc những người bị bệnh phong. Qua quá trình này, đạo diễn Trần Văn Thủy đã phản ánh sự trăn trở của mình trước cuộc sống đầy khó khăn và thiếu sự tử tế giữa con người và con người. Bộ phim đưa khán giả đến với cuộc sống của những người khó khăn ở tầng lớp dưới của xã hội, từ cậu bé chăn vịt vô tình làm phá hoại một cánh đồng hợp tác và phải đối mặt với những hậu quả của hành động của mình đến giáo viên dạy Toán giỏi nhưng phải bán rau để kiếm sống, cùng với những cựu chiến binh dũng cảm đã từng chiến đấu, nhưng hiện tại phải làm công việc đạp xe lô hoặc sửa xe đạp để kiếm sống. Bộ phim kết thúc bằng hình ảnh đám tang của Đồng Xuân Thuyết và những lời tâm sự của anh về mong muốn được tiếp tục sống để chứng kiến bộ phim hoàn thành. Trong bộ phim, có một hình ảnh cậu bé cùng người mẹ bị xa lánh, người mẹ đó miệt mài đóng từng viên gạch vào ban đêm để xây dựng một ngôi nhà cho con, vượt qua sự phân biệt đối xử của xã hội. Hình ảnh đó gây xúc động và tạo nên một câu chuyện đầy cảm động. Vì thương con, và chịu sự kỳ thị của người đời, người mẹ ấy chỉ biết đêm đêm, trong cái tối tăm, dù gió bấc mưa phùn vẫn miệt mài đóng từng viên gạch để xây ngôi nhà cho con. Hạnh phúc cuối cùng cũng mỉm cười khi người mẹ hủi ấy được bác sĩ cứu chữa và trở về với cậu con trai. Hình ảnh mẹ dắt con đi dọc bờ sông khiến người xem ấm lòng đến lạ. Đó cũng là một câu chuyện tử tế.